Nhiều người vô gia cư ở New York từ chối vào nhà tạm trú của chính quyền, chấp nhận đối mặt đợt rét lịch sử, do “không muốn phiền nhiễu”.
Thành phố New York đang đối mặt đợt lạnh giá nguy hiểm, khi cơn bão mùa đông lịch sử quét qua nhiều vùng của nước Mỹ. Gió lạnh khiến nhiệt độ ngoài trời xuống âm độ, có thể gây bỏng lạnh nếu tiếp xúc trực tiếp với da người trong 15-30 phút.
Dù vậy, nhiều người vô gia cư vẫn bám trụ ngoài đường, chấp nhận chịu giá rét “cắt da cắt thịt” đe dọa đến tính mạng, không chịu vào hệ thống nhà tạm trú của thành phố. Thị trưởng New York Zohran Mamdani ngày 27/1 thông báo ghi nhận 10 người tử vong ngoài trời kể từ khi đợt rét đậm bắt đầu.
George Reefus, người vô gia cư sống ở thành phố từ cuối năm 2022, ngồi bên ngoài ga tàu điện ngầm Jamaica Center Parsons Archer, cho biết ông “chẳng quan tâm” đến việc được các nhân viên xã hội hay cảnh sát hỏi han.
“Tôi không muốn bị làm phiền bởi những người liên tục tới hỏi tôi về chuyện vào nhà tạm trú tránh rét”, Reefus nói.
Thị trưởng Mandani cho biết giới chức thành phố đang tăng cường kiểm tra đường phố, nới lỏng quy trình tiếp nhận tại nhà tạm trú, để có thể đón nhiều người vào tránh rét nhất có thể. Thành phố đã phát Cảnh báo Lam (Code Blue) tăng cường, trong đó buộc người vô gia cư phải rời đường phố vào khu tạm trú để tránh nguy cơ thiệt mạng do giá rét.
Các nhóm cảnh sát và nhân viên xã hội sẽ tuần tra các khu phố vài giờ một lần. “Đây là biện pháp cuối cùng. Chúng tôi sẽ không để ai ngoài trời, nếu họ là mối nguy cho chính mình hoặc cho người khác”, ông Mamdani nói.
Nhưng Reefus cho hay nếu trời quá lạnh, ông sẽ vào ga tàu tránh rét. “Tôi biết nhà tạm trú ở đâu, nhưng không vào đó vì lo bị cướp hay bị quấy rối”, người vô gia cư này giải thích.
Trong số 10 người được phát hiện tử vong ngoài trời ở New York, ít nhất 6 người từng vào các nhà tạm trú của thành phố. Hiện chưa rõ lý do họ chịu chết rét ngoài trời mà không quay lại những cơ sở này.
AJ, 27 tuổi, người vô gia cư ở Manhattan, cho biết các nhân viên xã hội đã gặp và thuyết phục anh vào nhà tạm trú, nhưng anh trả lời “thích tự lo theo cách của mình”.
“Nhiều người sẽ bất ngờ, nhưng đôi khi vào nhà tạm trú còn rắc rối hơn”, AJ nói. “Họ có ghé qua. Nhưng tôi thà ở ngoài này. Chỉ cần học cách thích nghi”.
Giới chức New York cho biết thành phố có 126 nhà tạm trú, hơn 50 bệnh viện và các điểm sưởi ấm. Những năm gần đây, số người vô gia cư trong hệ thống nhà tạm trú đã chạm mức kỷ lục, nhưng vẫn còn nhiều người ngủ ngoài trời và ở các không gian công cộng.
Khảo sát nhanh tháng 1/2025 ghi nhận hơn 4.500 người vô gia cư không ở trong nhà tạm trú, năm thứ ba liên tiếp số liệu này vượt 4.000. Theo nhiều chuyên gia, đây là số liệu chưa đầy đủ.
Nhưng không phải người vô gia cư nào cũng có thể chống chịu được với cái lạnh thấu xương. Simon Martinez, 36 tuổi, sống lang thang nhiều năm, nói đợt rét sâu lần này vượt quá sức chịu đựng. Anh đang tìm chỗ trú tránh trong nhà ở Queens trong tuần này. “Rét, rét lắm. Tôi không thể ở ngoài”, Martinez nói.
Nhiệt độ ở New York dự kiến duy trì dưới ngưỡng 0 độ C suốt tuần và sáng 30/1 sẽ là thời điểm rét nhất. Giới chức đã mở thêm 10 điểm sưởi ấm, 10 xe sưởi ấm ở các vị trí trọng yếu. Tất cả các phòng chờ bệnh viện mở cửa cho người vô gia cư.
Andrew Chappotin, người vô gia cư 41 tuổi ở Manhattan, phải đắp hơn 30 thùng carton, vài tấm màng nylon, túi ngủ, mặc nhiều lớp quần áo, mang 4 loại găng tay, song vẫn không đủ ấm, buộc ông phải xuống ga tàu điện ngầm.
“Tôi suýt chết cóng. Lạnh đến mức não ngừng hoạt động”, Chappotin nói. Cuối cùng, ông phải ở nhờ căn hộ một phòng ngủ của gia đình chị gái tại Brooklyn. Đến ngày 27/1, Chappotin đã quay lại đường phố vì “cảm thấy đã ở nhờ quá lâu”.